Gde je nestala zaostavština Libera Markonija: knjige, slike, rukopisi i nameštaj koji su decenijama čuvani u opštini Vračar
Više od tri decenije nakon smrti pesnika, novinara i slikara Slobodana Markovića – Libera Markonija (1928–1990), i dalje nije jasno gde se nalazi značajan deo njegove umetničke i lične zaostavštine koja je godinama bila smeštena u prostorijama opštine Vračar.
Jedan od poslednjih velikih beogradskih boema, autor više od šezdeset knjiga i dugogodišnji novinar lista „Borba“, Libero Markoni ostavio je iza sebe obiman umetnički opus i ličnu biblioteku, ali i veliki broj rukopisa, slika i predmeta koji su, prema dostupnim podacima, još početkom devedesetih godina premešteni u prostorije opštine Vračar.
Podaci o sadržaju njegove zaostavštine mogu se pronaći u svedočenju njegove supruge Ksenije Šukuljević Marković objavljenom u intervjuu za magazin Newsweek Srbija (23. april 2015), kao i u tekstu lista „Politika“ (29. januar 2015).
INFOBOX: Šta čini zaostavštinu Libera Markonija
- oko 3.000 knjiga iz lične biblioteke
- veliki broj slika, crteža i skica
- originalni rukopisi pesama, knjiga i novinskih tekstova
- kartonske kutije sa rukopisima i ličnom arhivom
- stilski nameštaj iz ateljea
- tri stilska ormana (poklon književnika Vjekoslava Majera)
- stilska komoda i fotelja
- lični predmeti i radni materijali pesnika
Zaostavština preneta u opštinu Vračar
Prema tekstu objavljenom u listu „Politika“ 29. januara 2015., nakon smrti pesnika deo njegove zaostavštine prenet je u prostorije opštine Vračar.
U tom tekstu navodi se da se:
„zaostavština Slobodana Markovića – oko 3.000 knjiga, slike, rukopisi i delovi nameštaja – od 1991. godine čuva u prostorijama opštine Vračar, u Sredačkoj ulici, u dve sobe u potkrovlju.“
U tim prostorijama nalazili su se biblioteka, slike i crteži, lični predmeti, nameštaj iz njegovog ateljea i deo njegove lične arhive.
Rukopisi završili u Arhivu Srbije
Prema svedočenju njegove supruge objavljenom u Newsweek Srbija (2015), rukopisi Slobodana Markovića kasnije su preuzeti od strane Arhiva Srbije.
Ipak, nije potpuno jasno kada je izvršen potpuni popis rukopisa, koliko je materijala preuzeto i šta je od zaostavštine ostalo u prostorijama opštine Vračar.
Zaostavština proglašena kulturnim dobrom
Kako se navodi u tekstu lista „Politika“, zaostavština Slobodana Markovića proglašena je pokretnim kulturnim dobrom rešenjem Muzeja grada Beograda.
To znači da njegova biblioteka, rukopisi, umetnička dela i lični predmeti imaju status kulturnog dobra i podležu posebnom režimu zaštite.
Muzej koji nikada nije otvoren
Nakon Markonijeve smrti postojala je inicijativa da se osnuje Muzej Slobodana Markovića.
Prema navodima iz „Politike“, zgrada za taj muzej bila je izgrađena na Čuburi po projektu arhitekte Đorđa Bobića, ali legat Libera Markonija nikada nije preseljen u taj objekat.
Danas se u toj zgradi nalazi poslovni prostor jedne banke.
Hronologija: Šta se dešavalo sa legatom Libera Markonija
- 1990 – Slobodan Marković Libero Markoni umire 30. januara u Beogradu.
- 1991 – njegova zaostavština (biblioteka, slike, rukopisi i nameštaj) prenosi se u prostorije opštine Vračar.
- 1990-e – deo rukopisa preuzima Arhiv Srbije.
- 2000-e – pokreću se inicijative za osnivanje muzeja Libera Markonija.
- 2015 – list „Politika“ objavljuje da se zaostavština i dalje čuva u prostorijama opštine Vračar.
- 2015 – u intervjuu za Newsweek Srbija Ksenija Šukuljević Marković govori o stanju zaostavštine.
- 2025 – i dalje nema javno dostupnih informacija gde se nalazi kompletna biblioteka, slike i nameštaj iz Markonijevog ateljea.
Otvoreno pitanje sudbine zaostavštine
Iako je poznato da je veliki deo zaostavštine godinama bio smešten u prostorijama opštine Vračar, nije jasno:
- gde se danas nalazi biblioteka od oko 3.000 knjiga
- gde su slike i crteži
- gde su delovi nameštaja iz njegovog ateljea
- da li su sačuvane kutije sa rukopisima i dokumentima
Posebno pitanje odnosi se na prostor u kojem je zaostavština bila smeštena, a kojim je godinama upravljalo javno preduzeće „Poslovni prostor Vračar“, koje se danas nalazi u postupku likvidacije.
Izvori:
- „Politika“, tekst „Čuburski park čeka Slobodana Markovića“, 29. januar 2015.
- Newsweek Srbija, intervju sa Ksenijom Šukuljević Marković, 23. april 2015. (ažurirano 25. maj 2017.)
